10+1 λόγοι που παραδέχομαι τους Γερμανούς.

Όταν προ δεκαπενταετίας φιλοξενούσα ένα γερμανό φίλο, και τουλάχιστον για όσον χρόνο δεν κολυμπούσαμε κάτω από τις κολώνες του Ποσειδώνα στο Σούνιο, τον στριφογύρναγα στο κέντρο της πόλης. Σε κάθε αξιοθέατο – μικρό ή μεγάλο - και σε κάθε μικρό δρομάκι της Αθήνας. Κι αυτός φωτογράφιζε συνεχώς κι ήθελε να ξημεροβραδιάζεται στο βράχο της Πνύκας.

Θυμάμαι πως οπουδήποτε κι οποτεδήποτε οι άνθρωποι με τους οποίους συγχρωτιζόμασταν αντιλαμβάνονταν την καταγωγή του, τον έπιαναν μονότερμα. Από τους εμπόρους των μπαχαρικών της οδού Ευριπίδου και τους σερβιτόρους των πατσατζίδικων της Βαρβακείου ή των καφέ της Πλάκας μέχρι τον φύλακα του Αρχαιολογικού Μουσείου και τους υπαλλήλους της πολεοδομίας του διηγούνταν – τις περισσότερες φορές ήρεμα και σπανιότερα υστερικά – ιστορίες από την γερμανική Κατοχή. Δικές τους ή των δικών τους. Για τα ίδια του είχε μιλήσει και ο θείος Α. 

Η αλήθεια είναι πως αν και προσπαθούσε να το κρύψει ενοχλούνταν. Όχι γιατί θεωρούσε τους έλληνες συνομιλητές του αγενείς αλλά γιατί δεν τα είχε ξεκαθαρίσει όλα και ο ίδιος τελείως μέσα του. 

 - Ο ένας παππούς μου, ο πατέρας του πατέρα μου ήταν παρτιζάνος μου είχε πει. Και ο άλλος, ο Χένρικ, αυτός που πήρα το όνομά του, αξιωματικός των Ναζί. 

Με τους Γερμανούς όπως και να το κάνεις υπάρχει συλλογικό προηγούμενο. Απολύτως λογικό κατά την προσωπική γνώμη του γράφοντα όταν σχεδόν όλοι οι δικοί του, του έχουν διηγηθεί ένα σωρό βαριές, δύσθυμες και τραγικές ιστορίες εξ απαλών ονύχων. 

Είναι οι πληγές και οι μνήμες αυτών των πληγών που άφησε στα μέρη μας το πέρασμα του 3ου Ράιχ που δεν έσβησαν ποτέ εντελώς, παρόλα τα χρόνια που έχουν περάσει. Κι από ότι φαίνεται με τα τελευταία γεγονότα περαιτέρω άμβλυνση του αισθηματικού χάσματος δεν προβλέπεται. Αντιθέτως. 

Παρότι απηυδισμένος (sic) με τη γερμανική πολιτικοοικονομική στάση (όχι μόνο απέναντι στην Ελλάδα αλλά και σε όλη την Ευρώπη) βάλθηκα να σκέφτομαι …θετικά. Ίσως για να παραμερίσω εκείνη την οργή που μου ‘μοιζε με μίσος καθώς ξεπηδώντας από μέσα μου με εμπόδιζε να σκεφτώ νηφάλια. Έπιασα τον εαυτό μου να προσπαθεί να οργανώσει μια λίστα με όλα εκείνα Γερμανικό μου είναι εντελώς απαραίτητα και δεν θα τα’ άλλαζα με τίποτα. 

Χμμμ.

Τα γερμανικά αμάξια δεν τα χρειάστηκα να τα οδηγήσω ποτέ, μπορώ χωρίς λουκάνικα Φρανκφούρτης και Βαυαρικά σαλάμια, χωρίς μπύρες και στρούντελ μήλου επίσης, παρότι ταιριάζουν υπερβολικά στον ουρανίσκο μου. Κάνω ακόμα και χωρίς τα Adidas μου που μόλις πρόσφατα έμαθα πως είναι Βαυαρικά. Και το γερμανικό πορνό που μου πρότεινε κάποιος φίλος να συμπεριλάβω στη λίστα δε μου λέει και πολλά.

Έτσι λοιπόν, με το κριτήριο της επιλογής σε αυστηρή εγρήγορση, κατάρτισα (προβλεπόμενα για μένα) την παρακάτω λίστα με τους 10 λόγους για τους οποίους παραδέχομαι τους Γερμανούς:

1. Οι Can. Οι πρωτοπόροι του krautrock και μια από τις πολύ αγαπημένες μου μπάντες αυτή του Holger Czukay. Κλασσικοί μουσικοί που έπειτα από μια avant-garde, θεία επιφοίτηση εξερεύνησαν βαθύτατα νέα φίλτρα πειραματισμού στους ήχους που μ’ αρέσει να ευλογώ. 

Με τα εκπληκτικά τύμπανα του Jaki Liebezeit και τον τυχαία επιλεγμένο για τραγουδιστή τους Damo Suzuki. 

#

2. Οι Kraftwerk. Τούτοι οι Θεοί ηλεκτρονικάριοι υπήρξαν ένα από τα συγκροτήματα που μου άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο ακούω μουσική όταν τους πρωτοανακάλυψα λίγο πριν από τα μισά της εφηβείας μου.

Παρότι έχω 5-6 άλλα τραγούδια τους ως πιο αγαπημένα ας προτείνω εδώ εκείνο με το οποίο τους πρωτογνώρισα. 

#

3. Οι ρυθμοκράτορες Neu!, έτεροι εκπρόσωποι του λαχανορόκ (έτσι μεταφράζεται το kraurock στα ελληνικά) δε θα μπορούσαν να λείπουν 

Προπάτορες μιας δημιουργικης γραμμής παραγωγής που λατρεύω και στην οποία εντάσσονται καλλιτέχνες όπως οι David Bowie, Sonic Youth, Brian Eno, Iggy Pop, Joy Division, Gary Numan, Ultravox, Stereolab, Radiohead και οι Electrelane, 

#

4. Οι Einstürzende Neubauten, τα καταρρέοντα νεόχτιστα κτίρια του τεράστιου Blixa Bargeld. Οι πειραματικοί θορυβώδεις γερμανοί, οι ήχοι των οποίων χτυπούν άλλοτε σαν χαοτικά νανουρίσματα στα αυτιά μου 

και άλλοτε σαν γλυκείς εφιάλτες καθώς τα αλυσοπρίονα σκίζουν τις λαμαρίνες. 

#

5. Ο Klaus Nomi,

 με το χαρακτηριστικό του φαλσέττο και την πρόωρα χαμένη εκκεντρικότητά του. 

#

6. Ο Johannes von Weizsäcker και η Berit Immig. 

Δυο αξιαγάπητοι ταλαντούχοι γερμανοί μουσικοί, αμφότεροι μέλη του φίλιου συγκροτήματος The Chap (και λάτρεις της ψαρόσουπας της μάνας μου), οι οποίοι έχουν θητεύσει ή/και θητεύουν ακόμα σε μπάντες όπως οι Karamasov, οι Omo και οι Erfolg. 

#

7. Οι άγγελοι του Βιμ Βέντερς στα «Φτερά του Έρωτα» να κουβεντιάζουν πότε πάνω στις στέγες των σπιτιών της πόλης του Βερολίνου με φόντο τον συννεφιασμένο ουρανό 

και πότε σε καπνισμένα μπαρ της πόλης συντροφεύοντας τόσο τους αυστραλούς μετανάστες Crime & the City Solution όσο (και κυριως) στο συντοπίτη τους, τον Nick Cave με τους Bad Seeds του. 

#

8. Tangerine Dream. Το συγκρότημα του Edgar Froese 

που ομολογώ πως μπορεί να άργησα να εκτιμήσω, στο ζηλευτά παλιομοδίτικό progressive ήχο των οποίων, βυθίζομαι - ευκαιρίας δοθείσης - όλο και πιο βαθειά τα τελευταία δυό χρόνια. 

#

9. Αν και δεν πρόκειται για γερμανούς εντούτοις η βερολινέζικη περίοδος των David Bowie και Brian Eno, 

τότε που αριστουργήματα όπως το Low και το Heroes βγήκαν από τα μυαλά τους, είναι καθόλα συναρπαστική.

#

10. Οι Alphaville. Γιατί υπήρξαν τεράστιο παιδικό μου κόλλημα 

και μάλιστα από εκείνα που δεν ντράπηκα αργότερα μεγαλώνοντας παρότι έφαγα bullying από νταήδες κολλητούς γι αυτό.

#

11.  Τέλος νομίζω, στον 11ο λόγο, θα έγραφα μια κασέτα 90αρα για να συμπληρώσω όσα ακούσματα δε χώρεσαν στην παραπάνω λίστα. Μια κασέτα που στην πρώτη της πλευρά θα έβαζα τραγούδια από τους Amon Duul II (Fly United),  Harmonia (Dino), Cluster (James), Faust (The sad skinhead), και La Dusseldorf (La Dusseldorf). 

Την ίδια ώρα που στη δεύτερη πλευρά θα υπήρχε ένας συμπληρωματικός αχταρμάς/playlist που θα περιείχε αγαπημένα τραγούδια από τους μινιμαλιστές Trio (Da Da DA), το cult Μπαουικό άνθεμ του Peter Schilling (Major Tom, coming home), το electro new wave P-Machinery των Propaganda, τα υπέροχα σκοτεινά Matador και Derwisch των Xmal Deutschland, μια από τις καλύτερες ντίσκο παραγωγές του Frank Farian (ας πούμε το Rasputin των Boney M), την flamboyant trash αισθητική του Eurovivion-ικού Dschinghis Chan λόγω παιδικού απωθημένου καθώς και ότι άλλο μου προτείνετε εσείς*.

*Μεγάλη παράλειψη οι City, οι μόνοι Ανατολικογερμανοί με το περίφημο Am Fenster.

υγ. Όχι, δεν τα ξέχασα. Το ξέρω πως έχω αφήσει απ’ έξω τις ταινίες του Φασμπίντερ, το «Ταμπούρλο», κάμποσα άλλα έργα του Βέντερς, τις αναμνήσεις από τη μάζωξη της παρέας στο Βερολίνο το 2005, το κίνημα του Bauhaus, τις μουσικές του Mahler και του Wagner αλλά όλα αυτά ίσως να μου φανούν χρήσιμα την επόμενη φορά που θα πιάσω τον εαυτό μου οργισμένο.

όταν η εκδικητικότητα κόβει γέφυρες

Δυό γέφυρες ενώνανε τον Ισθμό της Κορίνθου, γράφει η 

γερμανική λεζάντα της φωτογραφίας. Ενώ ο ήλιος πήγαινε 

να βασιλέψει, ανέβηκαν μαύρα σύννεφα από την έκρηξη

Την παραμονή της αποχώρησής τους από την Πελοπόννησο, γερμανοί καταδρομείς ανατινάζουν τη δεξιά γέφυρα του Ισθμού στην Κόρινθο. Σεπτέμβρης 44.

#

Θέλω να πιστεύω πως δεν έχω βάλει ίχνος εθνο-λαϊκισμού σ’ αυτήν την ανάρτηση. Η παραπάνω εικόνα είναι ό,τι θα μου έδειχνε για να με κουβεντιάσει ο θείος Α. ξεφυλλίζοντας το αγαπημένο του βιβλίο «Εικόνες Κατοχής», εάν ζούσε σήμερα. 

Είμαι σίγουρος.

Γιατί ο θείος Α. τους είχε νιώσει στο πετσί του από πρώτο χέρι. Τους Γερμανούς.

το τείχος του Βερολίνου και μερικά ακόμη τείχη

Η ιστορία του αρχίζει 9 χρόνια ακριβώς – ούτε μια μέρα διαφορά - πριν γεννηθώ. Όταν τα χαράματα της 13ης Αυγούστου 1961, τα συνεργεία του Ανατολικογερμανικού στρατού δουλεύοντας με εξοντωτικούς ρυθμούς, δημιουργούν μια τεράστια περίφραξη από μπετόν αρμέ και συρματόπλεγμα, συνολικού μήκους 46 χιλιομέτρων και ύψους 4,5 μέτρων γύρω από τον καπιταλιστικό θύλακα του Δυτικού Βερολίνου, που βρίσκεται σε βάθος 175 χιλιομέτρων από τα σύνορα των δύο Γερμανιών.

 Οι τέσσερις σύμμαχοι (Αγγλία, Γαλλία, ΗΠΑ και Ρωσία – τότε ΕΣΣΔ -) κρατούν στα χέρια τους μετά τη λήξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου κι ύστερα την κυριαρχία καθενός από τους ισάριθμους τομείς στους οποίους έχει κατατμηθεί η μεταπολεμική Γερμανία. Με την ΕΣΣΔ να αρνείται το σχέδιο ανοικοδόμησης της Γερμανίας (σχέδιο Μάρσαλ) η διαίρεση του κράτους τελικά σε 2 (μόνο) κράτη (ανατολικό – δυτικό) είναι αναπόφευκτη.

Η πρώην ενωμένη πρωτεύουσα, παρότι βρίσκεται σε βάθος 175 χιλιομέτρων από τα σύνορα των δύο Γερμανιών, χωμένη στα εδάφη της ανατολικής Λαοκρατικής Δημοκρατίας, ακολουθεί το πλάνο που ισχύει και για την υπόλοιπη χώρα. Μοιράζεται κι αυτή, αρχικά στα 4 κατόπιν στα 2. Κι ενώ μέχρι το 1952 είναι δυνατή η διέλευση των Γερμανών από τον έναν τομέα του Βερολίνου στον άλλο, η ένταση που σιγοβράζει μεταξύ των Ρώσων και των Δυτικών κορυφώνεται το καλοκαίρι του 61 κι αυτό καθίσταται σχεδόν ανέφικτο.

Το Checkpoint Charlie ("Checkpoint C") ήταν για δεκαετίες είναι το διασημότερο πέρασμα μεταξύ ανατολικού και δυτικού τομέα κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου και ταυτόχρονα ο μυθιστορηματικά συνήθης τόπος ανταλλαγής κατασκόπων μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

28 χρόνια, 191 νεκρούς Ανατολικογερμανούς από τις σφαίρες μεθοριακών φρουρρών ή από έκρηξη νάρκης (και άλλων 5000 περίπου εντοπισμένων από νυχτερινούς προβολείς και λυκόσκυλα και συλληφθέντων στην προσπάθειά τους να δραπετεύσουν), αργότερα.

Ανατολικό Βερολίνο, Πέμπτη, 9 Νοεμβρίου 1989, ώρα 18:57: Η πληκτική συνέντευξε του Γκίντερ Σαμπόφσκι, ηγετικού στελέχους του κυβερνώντος Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας που μεταδίσεται ζωντανά από την κρατική τηλεόραση, πλησιάζει προς το τέλος της χωρίς να προσφέρει στους τηλεθεατές τίποτα περισσότερο από νυσταλέες διακυρήξεις περί "ανανέωσης" και "εκδημοκρατισμού του σοσιαλιστικού συστήματος". Ξαφνικά, ο Ανατολικογερμανός επίσημος βγάζει από το ντοσιέ του ένα έγγραφο και, με εντελώς αδιάφορο ύφος, εξαπολύει μια πραγματικά πολιτική βόμβα, ανακοινώνοντας απόφαση του υπουργικού συμβουλίου που επιτρέπει, στο εξής, την ελεύθερη μετάβαση των συμπατριωτών του στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, χωρίς ειδική άδεια των αρχών. 

Η πτώση του τείχους είναι θέμα ωρών.

H διαχωριστική γραμμή, το άυλο πλέον τείχος είναι ακόμα ορατό από το διάστημα. Οι λαμπτήρες Νατρίου  φωτίζουν υποκίτρινα τον άλλοτε ανατολικό τομέα την ώρα που ο δυτικός λούζεται από το φωτεινότερο λευκό φως αλογόνου. 

Μάρτιος 2005. Έχουν περάσει 15 χρόνια αποό την πτώση κι ενώ οι ιδωμένες σε μια μικρή έγχρωμη τηλεόραση αναμνήσεις από τις συναυλίες που ακολούθησαν πάνω στα γκρεμίδια του τείχους έχουν ξεθωριάσει περιδιαβαίνουμε - μια υπέροχη εφτάδα - τους παγωμένους δρόμους του Βερολίνου. Είναι πλέον 2005 κι εμείς είμαστε πιτσιρικάδες εξερευνητές, ευτυχισμένοι  στα 35 μας.

Μένουμε όλοι μαζί στο Ανατολικό Βερολίνο, σε νοικιασμένο οροφοδιαμέρισμα, με σινεφίλ θέα.

 Το κρύο μας ξυλιάζει, το να βγάλεις έστω και μια φωτογραφία είναι μαρτύριο φορώντας γάντια.  

 Στο διαβόητο checkpoint Charly, η παραπάνω φωτογραφία είναι ό,τι μου χαράζεται στη μνήμη. Ο χώρος μνήμης  έχει μετατραπεί σε ένα παζάρι φτωχοδιάβολων που πουλούν σωργδόν ανατολικογερμανικά (αλλά και ναζιστικά) σουβενίρ. 

Το ίδιο και τα κομμάτια από το μπετόν του τείχους που πουλιούνται εν είδει τίμιου ξύλου μέσα σε πλαστικά σακουλάκια στους τουρίστες.

Τα άλλα τείχη

Το τείχος του Βερολίνου, συμβολικά έστω, μπορεί να γκρεμίστηκε. Υπάρχουν άλλα όμως που πιέζουν, καταπιέζουν, χωρίζουν και ξεχωρίζουν, μοιράζουν ανθρώπους, εδάφη, οικονομίες, θρησκείες, φυλές, γλώσσες και προπάντων ζωές.

Σημειώνω μερικά ακόμα (είμαι σίγουρος πως υπάρχουν κι άλλα τόσα) που μου έρχονται στο μυαλό:

1. ΚΥΠΡΟΣ

Δημιουργήθηκε για πρώτη φορά στις 30 Δεκεμβρίου 1963 όταν ξέσπασαν οι πρώτες σοβαρές διακοινοτικές ταραχές στη νεαρή ακόμη τότε Κυπριακή Δημοκρατία. Ονομάστηκε «Πράσινη Γραμμή» επειδή ο τότε διοικητής των βρετανικών δυνάμεων στην Κύπρο την χάραξε με πράσινο μολύβι στον χάρτη. Eπεκτάθηκε κατά πολύ μετά την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974. Η γραμμή αυτή εκτείνεται πλέον σε μήκος 300 χλμ. και χωρίζει το νότιο από το βόρειο μέρος του νησιού. Η Πράσινη Γραμμή ελέγχεται από τους άνδρες των Ηνωμένων Έθνων (Ο.Η.Ε.) και ονομάζεται επίσης Νεκρή ζώνη και Γραμμή κατάπαυσης του πυρός. Η Πράσινη Γραμμή χωρίζει από το 1964 τη Λευκωσία σε δύο μέρη, καθιστώντας την τη μόνη διαιρεμένη πρωτεύουσα στον κόσμο σήμερα.

2. ΗΠΑ - ΜΕΞΙΚΟ (σύνορα)

O "περίφημος" φράχτης που χωρίζει μεγάλο μέρος των ατέλειωτων συνόρων που μοιράζονται ΗΠΑ και Μεξικό. Οι Ηνωμένες Πολιτείες  κατασκεύασαν το φράχτη αυτόν κατά μήκος τουλάχιστον 130 χιλιομέτρων από τα 3,169 χιλιόμετρα των συνόρων της με το Μεξικό για την πρόληψη και αποσώβηση τόσο της παράνομης μετανάστευσης των φτωχών γειτόνων στα εδάφη της όσο και την αποτροπή της εισόδου ναρκωτικών και λαθραίων εμπορευμάτων.

Η διαδικασία αποκλεισμού και των εναπομείναντων χιλιομέτρων έχει μέχρι στιγμής παγώσει έπειτα από πολλές καταγγελίες και δίκες, τόσο ανθρωπιστικών οργανώσεων όσο και περιβαλλοντικών. Η Georgetown, η Εφημερίδα του Νόμου - διόλου ειρωνικά - αναφέρει πως αυτό το «διαχωριστικό τείχος» μπορεί μεν να φαίνεται  "αποκρουστικό σε πολλούς ως το άσχημο πρόσωπο ενός χωρισμού" αλλά θα μπορούσε να αποτελέσει ως ευκαιρία για ένα μεγαλύτερο πρόγραμμα εξαγωγής «εξωτερικής βοήθειας, επενδύσεων σε υποδομές και περιφερειακής ανάπτυξης.

3. ΒΟΡ. ΙΡΛΑΝΔΙΑ (ΗΝ. ΒΑΣΙΛΕΙΟ)

Οι ειρηνευτικές γραμμές ή τείχη της ειρήνης είναι μια σειρά συνοριακών φραχτών στη Βόρεια Ιρλανδία που διαχωρίζουν τις γειτονιές των ιρλανδών εθνικιστών από εκείνες των Ενωτικών. 

Χτίστηκαν ως αγκαθωτά πέτρινα φίδια από το 1969 στις αστικές περιοχές του Μπέλφαστ, του Ντέρι, του Portadown μεταξύ άλλων, προκειμένου να αποτρέψουν την εκδήλωση εμφυλιακών εχθροπραξιών διακοινοτικής βίας μεταξύ Καθολικών (οι περισσότεροι από τους οποίους είναι οι εθνικιστές, αυτοπροσδιοριζόμενοι ως Ιρλανδοί) και Προτεσταντών (οι οποίοι αυτοπροσδιορίζονται ως Βρετανοί). Παρότι διαφημίστηκαν ως προσωρινή λύση το 1969, υπάρχουν ακόμη, φυλάσσονται από το βρετανικό στρατό και δεν υπολογίζεται να γκρεμιστούν πριν το 2023.

4. ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ - ΙΣΡΑΗΛ - ΔΥΤΙΚΗ ΟΧΘΗ

Το πιο γνωστό στις μέρες μας τείχος. Το διαχωριστικό τείχος της Δυτικής Όχθης χτίστηκε από το Ισραήλ κατά μήκος της γραμμής εκεχειρίας του 1949 («Πράσινη Γραμμή»). Μετά την ολοκλήρωση του, το συνολικό μήκος του θα είναι περίπου 700 χιλιόμετρα και περικλείει στη δυτική του πλευρά περίπου το 9,4% της Δυτικής Όχθης. Μαζί και τις ζωές 23.000 Παλαιστίνιων. Το Ισραήλ ισχυρίζεται πως έτσι προστατεύει τους πολίτες του από την συνεχή άνοδο της τρομοκρατίας και των αποστολών αυτοκτονίας που επιχειρούν εναντίον τους οι κακοί γείτονες (παρότι τα στατιστικά το διαψεύδουν) ενώ καμία επιδίωξη δεν έχει επί των Παλαιστινιακών εδαφών όπως το κατηγορούν οι κακόβουλοι εχθροί του. 

6. ΕΛΛΑΔΑ

Σιγά μην έλειπε και η χώρα μας από ετούτη τη λίστα. Στον Έβρο απλώθηκαν τα συρματοπλέγματα, οι θερμικές κάμερες και οι ψηλοί πυλώνες που χώρισαν τις πέριξ του ποταμού περιοχές στα δύο. Πατέντα του Παπουτσή ελλείψει άλλης σοβαρής μεταναστευτικής πολιτικής ο φράχτης αυτός οδήγησε τα ποτάμια των προσφύγων στα θαλάσσια σύνορα της χώρας. Εκεί που ο υδάτινος φράχτης μοιάζει να είναι αποτελεματικότερος ως θανατηφόρος.

5. ΣΛΟΒΑΚΙΑ

Ίσως το μικρότερο τείχος απ' όλα τα προηγούμενα. Με μήκος μόνο 150 μέτρα και ύψος γύρω στα 2, περιφράσσει τον καταυλισμό των τσιγγάνων Ρομα που συνορεύει με το χωριό Ostrovany της Σλοβακίας, προφυλάσσοντας έτσι τους χωρικούς από τις κλοπές ...φρούτων από τους κήπους του. 

Τέλος, θα ήταν παράλειψή μου νομίζω το να μην κάνω και μια αναφορά στα δικά μας, τα προσωπικά τείχη, ενίοτε τα πιο θεόρατα, μέσα στα οποία κρυβόμαστε, φαντασιωνόμαστε προσωπικούς παραδείσους, αποκόπτοντας την όποια συμβατή επικοινωνία ακόμα και με τους δικούς, τους ανθρώπους που αγαπάμε.

ένας μικρός κόσμος, μια αποχώρηση και μερικοί θεσμοί

Από τη Βικτώρια τηλεφωνώ στα παιδιά στο μεζεδοπωλείο, τους παραγγέλνω μια φωτογραφία…

Σε δυο μέρες φεύγει η Χ για Γερμανία να εγκατασταθεί μόνιμα, η υπόλοιπή της οικογένεια είναι ήδη εκεί. «Άκόμα ένας από την παρέα και τον ευρύτερο αυτής κύκλο που αφήνει τα εν Ελλάδι στους όλο και μειούμενους καλούς ανθρώπους που μένουν γύρω μου», είμαι εγωιστής άραγε που σκέφτομαι έτσι; 

Η Χ. έχει κανονίσει να χαιρετήσει όσους ξέρει σ’ ένα μεζεδοπωλείο που υπάρχει στο κέντρο από καταβολής πόλης. Είναι από εκείνα τα μαγαζιά που ο θρύλος τους επιβάλει να έχεις καθίσει και να τα έχεις πιει τουλάχιστον 5-10 φορές εκεί στα νιάτα σου. Να έχεις μεθύσει, να έχεις ξεράσει και να μην έχεις ξαναπατήσει το πόδι σου από τα είκοσιτόσα σου χρόνια (για μένα γράψε 1992). 

Ήδη από τις 8 έχουμε αρχίσει και μαζευόμαστε, ανά δύο ή ανά τρεις οι περισσότεροι έχουμε ξανασυναντηθεί οπότε συστηνόμαστε με τους υπόλοιπους. Σε κάθε νέα άφιξη αυτό επαναλαμβάνεται παρόλα αυτά δε χάνουμε χρόνο: πίνουμε, τα λέμε όλοι σαν παλιοί γνώριμοι, γελάμε, τσουγκρίζουμε τα ποτήρια και το εννοούμε λιγάκι παραπάνω από τις άλλες φορές - μεγαλώνουμε βλέπεις κι οι όποιες αλλαγές βαραίνουν διαφορετικά. 

Παραδόξως μια μυστήρια ευθυμία έχει καθίσει πάνω μας. Γύρω μας εικοσάχρονες καταβόθρες - σαν τους παλιούς «εμείς» ένα πράγμα – φωνασκούν μπεκρουλιάζοντας τα μισόκιλα πέντε πέντε κι εμείς διηγούμαστε ιστορίες χθεσινές, άλλες επικές και άλλες καθημερινές. Ρουφώ μετρημένα τις γουλιές τη μπύρα μου, αντανακλαστικά αποφεύγω τους μεζέδες της ποικιλίας και ακούω το παράπονο ενός ανθρώπου που μέχρι χθες δε γνώριζα.

 - Ήρθα στεναχωρημένος από μια δουλειά, εξομολογείται. 

Προγραμματιστής, κάπου στα 50 του ο Δ, εξιστορεί εν τάχει τα γεγονότα. Το συμφωνηθέν συμβόλαιο με την Χ εταιρία, η προκαθορισμένη κοστολόγηση, οι μήνες εργασίας, η έγκαιρη παράδοση του προϊόντος και όλα όσα προηγήθηκαν της μη καταβολής των δεδουλευμένων. «Πάρτε αυτά στο χέρι (μειωμένα κατά 45%) και είσαστε εντάξει», τους είπαν από το λογιστήριο της γνωστής και αξιότιμης πράσινης εταιρίας με έδρα τον Ασπρόπυργο.

Όταν ήρθε η σειρά μου να πω μια αντίστοιχη ιστορία, τους εμπιστεύτηκα εκείνη την εμπειρία με το ιδιαίτερο μάθημα που παρέδιδα στο τέκνο της ευκατάστατης, πάππο προς πάππο αριστερής οικογένειας, εκείνης που με σταύρωναν μέχρι να με πληρώσουν, τα πάντα λιγότερα κι ενίοτε σε κέρματα χρήματα.

Όλα αυτά δε θα το ανέφερα εδώ, θα ήταν άκυρα και άνευ ενδιαφέροντος θέματα για μια ανάρτηση, αν μετά από λίγο δε συναντούσα στα τραπέζια του μεζεδοπωλείου τον εν λόγω μαθητή μου. Κοίτα να δεις μικρός που είναι ο κόσμος χαμογέλαγα μέσα μου καθώς χαιρετιόμασταν εγκάρδια. 

 - Πως τα πας φίλε τώρα που τέλειωσε το σχολείο; τον ρώτησα

 - Μια χαρά δάσκαλε, μου απαντά. Το καλοκαίρι δούλευα στο θείο μου στον Ασπρόπυργο. Έχει μια εταιρία που λέγεται... Τον ακούω που επαναλαμβάνει το όνομα της γνωστής και αξιότιμης πράσινης εταιρίας. 

Όντως ο κόσμος είναι μικρός. Άσχετα που εμείς σκορπίζουμε στα πέρατά του.

Κοντά στα μεσάνυχτα, αγκαλιάζω τη Χ. με όλη μου τη δύναμη και φεύγω νωρίτερα από τους υπόλοιπους. Στο δρόμο για το πάρτυ του σταθμού περνάω από το πεδίον του Άρεως. Κοντοστέκομαι για λίγο στους ήχους του Indie Free Festival, δεν ξέρω ποια μπάντα παίζει, χρονοτριβώντας στο φθινοπωρινό κρύο με ένα τσιγάρο στο στόμα. Περιέργως όλα είναι ήρεμα στους γύρω δρόμους. Το ίδιο και εγώ.

Όχι πολύ αργότερα, από τη Βικτώρια τηλεφωνώ στα παιδιά στο μεζεδοπωλείο, τους παραγγέλνω μια καλύτερη φωτογραφία από τις τουαλέτες του μαγαζιού: μια κοντυλιά στον τοίχο ενός χωμένου στις σκέψεις του μα ξαλαφρωμένου ανθρώπου.

Έπειτα βυθίζομαι σε ντεσιμπέλ και αλκοόλ κάπου στις παρυφές του Συντάγματος. Την ίδια ώρα που αργοπορημένα, ο θεσμός του χορού των καψιμάτων ξεκινά στο Πεδίο του Άρεως και εγώ έχω μόνο δυομιση ώρες ύπνου μέχρι να χτυπήσει το ξυπνητήρι της Κυριακής.

Indie Free Festival, φωτ. Cabinek

η τέχνη της προπαγανδας στον πόλεμο: οι σύμμαχοι

Το modus operandi της προπαγάνδας είναι παρόμοιο με αυτό της διαφήμισης. Για την ακρίβεια, η διαφήμιση μπορεί και να οριστεί ως προπαγάνδα υπέρ κάποιου συγκεκριμένου προϊόντος. Η λεξη προπαγάνδα αφορά κυρίως πολιτικούς ή εθνικιστικούς σκοπούς και την προώθηση αντιστοίχων ιδεών. Η προπαγάνδα σχετίζεται επίσης με εκστρατείες πληροφόρησης από μέρους των κυβερνήσεων, οι οποίες στοχεύουν στην προώθηση ή στην αποθάρρυνση συγκεκριμένων πρακτικών (βλέπε χρήση ζωνών ασφαλείας, κάπνισμα, κλπ). Ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, ο χαρακτήρας της προπαγάνδας παραμένει πολιτικός. Η προπαγάνδα μπορεί να λαμβάνει χώρα με φυλλάδια, αφίσες, μέσω τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών εκπομπών ή και άλλων μέσων.

στην Ε.Σ.Σ.Δ.

 

 

 

 

  
στη Μεγάλη Βρετανία

  

 

 

στην Ελλάδα

 

 

 

 

 στις Βαλκανικές χώρες

στη Γαλλία

  

   
στον Καναδά

 

στη Νέα Ζηλανδία